Мөһим планнарны тормышка ашырып

Пленар утырыш эшендә муниципаль район хакимияте башлыгы Илдар Иршат улы Мостафин, Башкортстан Республикасы дәүләт Җыелышы - Корылтай депутаты Фларис Рифкать улы Шәйхетдинов, Башкортстан Республикасы Мәгариф һәм фән министры урынбасары Әлфия Закир кызы Галиева, тугандаш Баймак районы вәкиле, Югары Таулыкай мәктәбе директоры Рифат Рәшит улы Имамбаев катнашты һәм чыгыш ясады.
Август киңәшмәсен муниципаль район хакимияте башлыгы урынбасары Рәмил Назыйм улы Хәертдинов алып барды.

“Без балалар белән мәктәптә үткәргән еллар алар өчен иң яхшы вакыт булсын өчен дә кайгыртырга тиеш. Моның өчен, әлбәттә, республикабызның мәгариф системасында тупланган иң яхшы мәктәп традицияләрен саклап калырга кирәк”.
(Башкортстан Республикасы Башлыгы Радий Хәбировның мәгариф буенча республика август киңәшмәсенең пленар утырышындагы чыгышыннан. 2019 елның 16августы).

Конкурсларга нәтиҗә ясалып, финалистлар һәм җиңүчеләр төрле дәрәҗәдәге Диплом, шулай ук бер төркем мәгариф хезмәткәре, уку учреждениеләре төрле Мактау грамоталарына лаек булды, педагоглар лаеклы ялга озатылды, мәктәпләрнең һәм мәктәпкәчә белем бирү учреждениеләренең яңа уку елына әзерлеккә йомгак ясалды.

Район мәдәният сарае фойесында “Гаилә һәм мәктәп” темасы астында белем бирү учреждениеләре тарафыннан әзерләнгән күргәзмә композицияләре үзенчәлекле булуы белән аерылып торды.

Яңа уку елына һәр мәктәп, балалар бакчасы җитди әзерләнә. Чарада Илдар Иршат улы яңа уку елы алдыннан залда утыручыларны укытучыларның традицион август конференциясе белән тәбрикләде.

-Бүген без монда мәгариф системасы эшчәнлегенең өстенлекле юнәлешләре турында фикер алышу һәм киләчәккә бурычлар билгеләү өчен җыелдык. Яңа уку елы башланырга бик аз вакыт калды. Безнең алда иң мөһим бурыч - барлык мәгариф учреждениеләрен укучылар очрашуына әзерләү, дип билгеләде ул.

-Районның барлык мәктәпләрендә һәм балалар бакчаларында укыту өчен уңайлы шартлар тудыру буенча гаять зур эш башкарылды. Педагогик коллективлар инфраструктураны яхшырту, укытуның яңа методларын кертү һәм белем бирү программаларын әзерләү өстендә актив эшлиләр. Бүгенге көндә 368 укытучы балаларга белем бирә.

Республика Башлыгы киләсе елдан Башкортстан Республикасының авыл җирендә урнашкан гомум белем бирү оешмаларының яшь директорларына грант ярдәме күрсәтү мәсьәләсен конкурс нигезендә эшләргә кушты. Педагог һөнәренең абруен күтәрү өчен Башкортстан Республикасы Башлыгы гомум белем бирү оешмаларының педагогик хезмәткәрләренә шифаханә-курортта дәвалануга һәм сәламәтләндерүгә ике атналык юлламалар бирү тәкъдимен кертте. Район мәктәпләрендә укучыларның барысы да беренче сменада укый. 2030 елга кадәрге чорда икенче сменага күчү планлаштырылмый. 2030 елга кадәр мәктәпкәчә яшьтәге балалар һәм мәктәпләрдә укучылар контингенты балалар санының аз гына кимүен күздә тота.

Әлеге чорда, укучылар саны кимү сәбәпле, Ябалак авылы урта мәктәбе филиалы бетерелде һәм 5 гомум белем бирү мәктәбен кушу юлы белән үзгәртеп кору процедурасы алып барыла. Шулай итеп, 2024-2025 уку елында мәгариф оешмалары структурасы 25 мәктәптән, балалар бакчаларыннан һәм өстәмә белем бирү учреждениеләреннән торачак. Үзгәртеп оештыру нәтиҗәсендә педагогик хезмәткәрләрнең штат санын кыскарту көтелми. Югары Яркәйдәге - өч, Андреевка, Иске Күктау, Базытамак, Карабаш, Кадер урта мәктәпләрендә, Түбән Яркәйдәге лицейда 10 сыйныфка кабул итү тотрыклы кала. Агымдагы елда 11 сыйныф укучылары саны аз булды (83 кеше), алга таба 10 сыйныфка җыю арта.

Районның мәгариф учреждениеләрендә укучылар белән һөнәри юнәлеш бирү эше актив алып барыла. Ул районның һәм республиканың өстенлекле тармакларын үстерүне исәпкә алып, һөнәр сайлауга һәм Башкортстан Республикасының урта һәм югары һөнәри белем бирү учреждениеләрендә укытуга юнәлдерелгән.

Район мәгариф идарәсе һәм “Халыкны эш белән тәэмин итү үзәге” арасында «Укучыларны һәм яшь гражданнарны һөнәри ориентацияләү һәм социаль адаптацияләү буенча уртак чараларны гамәлгә ашыру буенча үзара хезмәттәшлек турында»гы килешү кысаларында укучылар танышу өчен районның «Илишмолоко», «Илишхлеб», «Медсервис», «ИлешМТС” җәмгыятьләре, район үзәк район дәваханәсе, район эчке эшләр бүлеге, район пенсия фонды булды.

Ел саен гомум белем бирү мәктәпләренең 9, 11 сыйныфларны тәмамлаучыларның район слеты үткәрелә. Анда республиканың югары уку йортлары вәкилләре, иң яхшы студентлар, район җитәкчеләре катнаша. Авылга кирәкле һөнәрләрне пропагандалауга игътибар бирелә, шул максаттан ел саен Башкорт аграр-технология колледжына 8-9 сыйныф укучыларының экскурсияләре үткәрелә.

Республика урта һөнәри белем бирү системасына зур игътибар бирә. Август киңәшмәсендә республика Башлыгы аеруча кирәкле һөнәрләр һәм урта һөнәри белем бирү белгечлекләре буенча кабул итүнең контроль саннарын арттыру турында йөкләмә бирде.

Өченче ел безнең республика «Профессионалитет» федераль проектында актив катнаша. Уку елы башыннан республикада 14 шундый үзәк булачак, ә киләсе елда – 19. Әлеге проект кысаларында Башкортстан аграр-технологик колледжында ветеринария, аш пешерү һәм эретеп ябыштыру остаханәләре барлыкка килде.

Ел саен һөнәри юнәлеш бирү - мәгариф, аграр, фән һәм технология атнасы атналыклары үткәрелә. М.Акмулла исемендәге БДПУ белән берлектә укучылар, педагог - психологлар, сыйныф җитәкчеләре, тәрбия буенча директор киңәшчеләре өчен дистанцион мастер – класслар үткәрелә. Авыл хуҗалыгы юнәлешендәге һөнәри юнәлеш бирү чаралары Башкорт дәүләт аграр университеты, урындагы авыл хуҗалыгы предприятиеләре белән берлектә үткәрелә.

2024 елның җәйге чорында мәктәп укучылары М.Гәрәев ис. кооперативта, «Мир», «Маяк», “Урожай токымчылык заводы”, «Илеш Агропродукт» җәмгыятьләрендә тырыш хезмәт салды.

Шулай ук Уфа дәүләт нефть-техник университеты белән хезмәттәшлек оештырылды. Югары уку йорты укытучылары һәм студентлар районыбыз мәктәпләрендә укучылар өчен мастер-класслар һәм онлайн-консультацияләр үткәрә.

Февральдә вузара студентлар кампусының беренче чиратын ачу тантанасы булды, анда яшәү, уку, фән, спорт, иҗат белән шөгыльләнү өчен заманча уңайлы урын булдырылган.

Мөһим тәрбия юнәлешләренең берсе - патриотик тәрбия һәм гражданлык җаваплылыгы хисе тәрбияләү. Патриотик тәрбия бирү буенча эш максатчан рәвештә, белем бирү процессында катнашучы һәркем белән даими алып барыла. Укучыларны патриотик тәрбияләү максатыннан Югары Яркәйдәге 4 нче урта мәктәбе базасында - Муса Гәрәев исемендәге ике кадет, беренче гимназиядә Шәйморатов сыйныфы эшли. Бу уку елыннан башлап 2 мәктәптә тагын 2 сыйныф ачыла.

1 сентябрьдән укыту программасына «Ватанны саклау һәм иминлек нигезләре» яңа фән кертелә. Аны өйрәнү өчен кабинетларны заманча таләпләргә туры китереп җиһазландырырга кирәк. Матди-техник базаны яңарту яңа милли проектлар кысаларында да каралган. Хәзерге вакытта бу эш мәгариф оешмалары көче белән алып барыла, әмма кабинетларны сыйфатлы бизәү һәм җиһазландыру өчен тагын бик күп акча таләп ителә.

«ЮНАРМИЯ» Бөтенрусия балалар-яшүсмерләр хәрби-патриотик иҗтимагый хәрәкәтендә 417 яшь армияче - район мәктәпләре укучылары бар.

Яшьләр сәясәте, физик культура, спорт һәм туризм комитеты каршында волонтерлык хәрәкәте эшли, аңа шулай ук аерым игътибар бирелә.

Мәктәп музейлары эшен оештыру патриотик эшнең мөһим формасы булып тора. Бүгенге көндә алар мәктәпләр базасында эшли - Дөмәй (Советлар Союзы Герое Әнвәр Абдуллин улы Абдуллин музее), Бишкурай (ике тапкыр Советлар Союзы Герое Муса Гайса улы Гәрәев музее), Ябалак һәм Иске Кыргыз авыллары мәктәпләрендә туган якны өйрәнү музейлары.

2024 елның маенда Кужбахты урта мәктәбендә районда махсус хәрби операциянең беренче музее ачылды. Музей Русия Президенты Владимир Путинның махсус хәрби операция вакыйгаларына һәм анда катнашучыларның батырлыкларына багышланган музейлар оештыру турындагы күрсәтмәсе кысаларында булдырылды. Көндезге лагерьда катнашучы балаларның әлеге музейга бару мөмкинлеге булды. Лагерь сменасы дәвамында экскурсовод Илдар Хөснуллин укучылар махсус операциядә катнашучыларның батырлыкларын яхшырак аңлый һәм хөрмәт итә алсын өчен һәр экспонат турында җентекләп сөйләде. Лагерь сменасында музейга барлыгы 343 укучы һәм 57 озата баручы килгән. Күчмә экскурсияләр яңа уку елында да дәвам итәчәк.

Безнең республикада мәгариф оешмаларына ярдәм итүгә юнәлдерелгән күп кенә төбәк проектлары актив гамәлгә ашырыла, бу капиталь ремонт ясарга гына түгел, биналарның җиһазларын да модернизацияләргә мөмкинлек бирә. Һәр проект-балаларыбыз өчен уңайлы һәм имин уку мохите булдыруга таба бер адым. Район хакимияте башлыгы билгеләвенчә, сыйфатлы белем бирүнең заманча шартлардан башка мөмкин түгел, шуңа күрә инфраструктураны яңартуга да, уку сыйныфларын заманча технологияләр белән тәэмин итүгә дә игътибар бирелә.

 «Мәгариф» милли проектының «Һәр баланың уңышы» төбәк проекты һәм дәүләт программасы кысаларында хәзерге вакытта Үрмәт авылы мәктәбенең спорт залына ремонт ясала.

 2019 елдан башлап 13 муниципаль гомум белем бирү оешмасы базасында санлы, гуманитар, табигый-фәнни, технологик профильле «Үсеш ноктасы» үзәкләре төзелде һәм эшләп килә.

2024 елда «Заманча мәктәп» проекты кысаларында Аккүз, Кадер, Рсай урта мәктәпләре һәм Түбән Яркәй лицее базасында 4 «Үсеш ноктасы» белем бирү үзәген ачу планлаштырыла.

Мәгариф учреждениеләрен матди-техник яктан тәэмин итү, тулаем алганда, федераль дәүләт мәгариф стандартына туры килә. Муниципаль бюджеттан планлы рәвештә җиһазлар, укыту чаралары һәм үстерә торган материаллар сатып алу гамәлгә ашырыла.

Районның авыл биләмәләре тугызынчы ел рәттән Урындагы инициативаларны яклау буенча республика программасында уңышлы катнаша. Әлеге программа кысаларында Исанбайда тәрәзәләр алыштырылды, Сүлтедә гараж бинасы ремонтланды, Карабаш һәм Үрмәт авылларында мәктәп автобуслары өчен модульле гаражлар төзелә.

«Эшлекле гамәлләр» партия проекты ярдәмендә Карабаш авылындагы мәктәп автобусының гаражын һәм Тәҗәй авылындагы хоккей тартмасын чишенү бүлмәсен ремонтлау өчен кирәкле материаллар сатып алу мәсьәләсе хәл ителде. Рсай урта мәктәбендә урындагы бюджет исәбенә барлык җылылык системасы алыштырылды.

 Әлеге вакытта Югары Яркәйдәге 3 нче балалар бакчасына капиталь ремонт ясауга һәм аны җиһазландыруга федераль бюджеттан субсидияләр бирүгә заявка җибәрелде.

Өстәмә белем бирү учреждениеләрен ремонтлауга зур игътибар бирелә. Агымдагы елда Балалар иҗат үзәге бинасына капиталь ремонт ясалды. Биредә барлык коммуникацияләр, түбә, фасад алыштырылды һәм эчке эшләр башкарылды, заманча җиһазлар сатып алынды. Эшләрнең бәясе-46,5 млн. сум тәшкил итә, үзәкне җиһазландыру бәясе - 12,1 млн. сум. Барлык эшләр «Башнефть» җәмгыяте средстволарына башкарылды.

«Башкортстан Республикасында мәгарифне үстерү» дәүләт программасы кысаларында бассейнга капиталь ремонт ясала. Аның кысаларында түбәләрне, барлык инженерлык коммуникацияләрен алыштыру, эчке эшләрне башкару буенча гаять зур эш башкарыла. Бүгенге көндә подряд оешмасы стеналарны җылыту һәм керү төркемен ремонтлау белән мәшгуль. Һава шартларына карамастан, эш җайга салынган темпта бара.

Балаларның җәйге тулы канлы ялын оештыру өчен «Орленок» балалар сәламәтләндерү лагере эшли. Аның төзекләндерелгән территория периметры буенча хәвефсезлекне тәэмин итү максатында видеокүзәтү һәм яктылык нокталары, спорт прожекторлары урнаштырылган. Лагерь территориясендә һәм барлык корпусларда заманча янгын сүндерү сигнализациясе бар.

Бүген «Орленок» балаларны савыктыру лагере ел әйләнәсе Бөтенрусия масштабындагы заманча лагерьга һәм республикада балалар өчен иң популяр ял итү урыннарының берсенә әверелде. Быел биредә 1291 мәктәп яшендәге бала савыгу алды, шуларның 240ы безнең районнан (18,6 проц.).

Республика бюджетыннан ятим балалар, опекада (попечительлектә) булган балалар һәм авыр тормыш хәлендә калган балалар өчен 949 600 сум акча бүлеп бирелде.(Юллама бәясе-38493 сум, шуның 21000 сумын ата-аналар түли).

Көзге сменада лагерь Луганск Халык Республикасыннан 200 баланы кабул итте. Кышкы каникулларда «Орленок»та «Зимняя сказка» сменасы эшләде, анда 145 бала ял итте. Махсус хәрби операциядә катнашучыларның балаларының ялын оештыру мәсьәләсе аерым игътибар астында тора.

Муниципаль район хакимияте башлыгы чыгышында белем бирү процессында катнашучыларның барысына да мәгариф эшенә бирелгәнлекләре һәм балалар өчен шартларны яхшыртуга омтылулары өчен рәхмәт белдерде. “Бергәләп без киләчәкне булдырабыз, анда укучыларыбыз үзләрен уңайлы һәм ышанычлы хис итәчәк, яңа белемнәргә һәм казанышларга әзер булачак. Бу уку елы барыбыз өчен дә уңышлы һәм уңышлы булсын”, -диде ул.

Чарада бертөркем педагоглар Башкортстан Республикасы Мәгариф һәм фән министрлыгының, муниципаль район хакимиятенең, район мәгариф идарәсенең бүләкләренә ия булды. Педагогик хезмәт ветераннарын хөрмәтләү өлеше дә чараның чагу бизәге булды.

Бу көнне киңәшмәдә килүче мәртәбәле кунаклар Балалар иҗат үзәген тантаналы ачуда катнашты. Капиталь ремонттан соң, бина яңа төс алды, биредә шөгыльләнүчеләр өчен бар шартлар да тудырылган.

Мәгариф системасы алдында зур бурычлар тора, аларны хәл итү өчен иҗади, рухи көч тәлап ителә. Бу җәһәттән район педагоглары сынатмый, киләчәк буынны укытуга бар тырышлыкларын салып, аларны лаеклы шәхес итеп тәрбияләүгә зур өлеш кертә.

Гүзәл ФӘТХУЛЛИНА.