Балалар сәламәтлеге һәм туклануы – мөһим контрольдә

Әлеге темага җитди игътибар тулысынча акланган һәм социаль сәясәтнең өстенлекле юнәлеше булып тора. Мәсьәләнең әһәмиятен ассызыклап, Радий Фәрит улы мәктәп ашханәләренең бик мөһим, социаль әһәмиятле миссияне үтәвен билгели. Сүз туклану хезмәте күрсәтү турында гына түгел, ә үсеп килүче буынның сәламәтлеге, гармонияле үсеше һәм иминлеге турында бара. Нәкъ шуңа күрә бу мәсьәләне игътибар үзәгендә тоту, килеп туган проблемаларга оператив җавап бирү һәм балалар ала торган ризыкның сыйфатын яхшырту өстендә өзлексез эшләү мөһим. Мондый системалы якын килү иң югары дәрәҗәдә һәр балага мәктәптә тулы һәм баланслы туклану тәэмин ителәчәген гарантияли, бу аның сәламәтлеге, күтәренке кәефе һәм укудагы уңышлары нигезе булып тора.

Югары Яркәйдәге беренче гимназиянең ашханәсендә иң шау-шулы вакыт икенче, өченче, дүртенче һәм бишенче дәресләрдән соң башлана. Иң беренче булып бирегә башлангыч сыйныф укучылары килә, бер дәрестән соң өлкән сыйныф укучылары чыга. Биредә ташламалы туклануга аерым игътибар бирелә: аны сәламәтлекләре чикләнгән балалар һәм СВОда катнашучы гаиләләрдәге балалар ала.

Мәктәп поварларының эш көне иртәнге 7дән башлана һәм 16.00 сәгатькә кадәр дәвам итә, ә аннан соң мөһим эш - документлар һәм хисапларны тутыру башлана.  Шеф-повар Айгөл Кәшбуллина биредә алты ел эшли.  Ул рецептлар, СанПИНның катгый нормалары һәм азык-төлекне саклау кагыйдәләре турында барысын да җентекләп белә. Аның хезмәттәшләре дә җаваплы. Алар, чын команда кебек, бергәләп эшли.

Шунысын да билгеләп үтәргә кирәк, "Иң яхшы мәктәп ашханәсе-2025" республика конкурсының муниципаль этабында безнең ашханә "Иң яхшы мәктәп ашханәсе-2025" исеменә лаек булды. Айгөл Кәшбуллина җитәкчелегендәге бердәм команда көн саен 700дән артык кешене иртәнге һәм төшке ашлар белән туендыра. Биредә һәр белгечнең бурычы автоматизмга кадәр җиткерелгән.

Балаларны тукландыруга дәүләт дәрәҗәсендә аерым игътибар бирелә: нормативлар билгеләнгән, мәгариф учреждениеләре ашханәләрендә ризыкның сыйфаты өчен контроль һәм катгый җаваплылык кертелгән.

-Өйдә балаларның туклануы ата-аналарның җаваплылыгында. Өйдә туклану да гаиләдә кабул ителгән традицияләр һәм башка факторлар зур роль уйный. Әмма беренче сыйныф укучылары да, өлкән сыйныф укучылары да сәламәт, тук, мәктәп программасын үзләштерә алырлык булсын өчен, мәктәптә туклану, һичшиксез, дөрес, калориялелеге, энергия сыйдырышлылыгы, витаминнар буенча балансланган булырга тиеш, — ди мәктәптә укучыларның сәламәт туклануы турында ашханә мөдире Айгөл Кәшбуллина. -Ун көнлек цикллы меню Медицина Фәннәре Академиясе вәкилләре тәкъдимнәре нигезендә төзелде, шуңа күрә анда балага кирәкле күләмдә аксым, май һәм углеводлар бар. Менюда тавык, сыер ите, шулай ук әче сөт продуктлары: эремчек, каймак, сөт һәм йогуртлар; сыр, атланмай, яңа пешкән яшелчәләрдән салатлар, винегретлар; балаларга иртәнге ашка бирелә торган җиләк-җимешләр; яңа пешкән җиләк-җимешләрдән компотлар, чәй һәм какао кулланыла. Иртәнге ашка, һичшиксез, запеканка, омлет, боткаларга — сыр, май бирәбез, - дип билгели ул.

Бүгенге көндә мәктәпләрдә укучыларның барысы өчен туклану оештырылган, шул исәптән башлангыч мәктәп укучылары өчен - бушлай, мөмкинлекләре чикләнгән балалар, инвалидлар, күп балалы һәм аз керемле гаиләләр, махсус хәрби операциядә катнашучыларның балалары өчен - ике тапкыр, - ди гимназиянең тәрбия эшләре буенча директор урынбасары.

Һәр ай саен "Башкортстан ата-аналары сәламәт туклану өчен!» бердәм республика ачык ишекләр көне үткәрелә. Чараата-аналар контролен оештыру, шулай ук ата-аналарның һәм укучыларның сәламәт туклануга карата җаваплы мөнәсәбәтен булдыру максатларында оештырыла. Бу көн кысаларында ата-аналар өчен мәктәп ашханәсенә экскурсияләр уздырыла, алар мәктәпнең туклану системасы, көндәлек меню белән таныша, ашханәнең җиһазланышын күрә, шулай ук мәктәп менюсыннан ризык авыз итүдә катнаша. Мондый көннәр мәктәптә айның һәр соңгы җомгасынд аүткәрелә, ата-аналарны туклану сыйфатын яхшыртуда актив катнашырга чакыралар.

-Һәркем балалары һәм аларның сәламәтлеге өчен борчыла, - ди укучының әнисе Айгөл Маннанова. - Ә бит иң мөһиме, сәламәтлегебез турыдан-туры дөрес туклануга бәйле. Бу яктан минем балам канәгать - мәктәп поварлары көннән-көн тәмлерәк пешерүен билгели.

Ата-аналар комитеты рәисе Айгөл Хәсәнова - 3 бала әнисе. Ул һәр ай саен диярлек мәктәп ашханәсенә балаларның туклануын мониторинглау максаты белән килә. – Ашханәбез бик чиста, якты, матур, – ди ул. - Шунысын да билгеләп үтәсем килә, биредә эшләүчеләр үз вазифаларына бик җаваплы карый. Тикшерү чек-бит нигезендә барлык нормативлар стандартларга туры килә. Ризыклар җылы һәм тәмле. Порцияләр зур, хәтта ризыкның бизәлеше дә шатландыра. Яхшы күңелле һәм ярдәмчел персонал, шул ук вакытта үз эшенең профессионаллары да бары тик балалар өчен генә тырышып эшли. Үзем  дә мәктәп ризыгын татып карадым. Биредә поварларның тәмле пешерүләрен раслый алам.

–Азык-төлек блогының һәр хезмәткәренә рәхмәт әйтәсе килә, - дип кушылды ата-аналар.  - Без моңа кадәр дә балаларыбызның яхшы кулларда икәнен белә идек, ә хәзер көн саен шундый файдалы һәм тәмле ризыклар ашауларына шатбыз. Элек, безнең балачакта, мәктәпләрдә уку өчен андый яхшы шартлар юк иде. Безнең балаларның, чыннан да, бәхетле балачагы. Шунысын да билгеләп үтәргә кирәк, соңгы вакытта Башкортстанда республика җитәкчелеге инициативасы белән социаль туклану өлкәсендә яңа сәясәт юнәлешендә яхшы үзгәрешләр бара. Кайнар туклануны оештыруда катнашы булган һәркемгә рәхмәт.

Мәктәп туклануы турында укучылар үзләре нәрсә уйлыйсоң?

 Илвина Гобәйдуллина, 9 сыйныф укучысы:

-Безне тәмле ашаталар. Минем карашка, мәктәпнеке өй ризыгына ошаган. Әлбәттә,  биредә сәламәтлеккә зарарлы тәмләткечләр дә күрмәссең. Чөнки сүз балаларны тукландыру турында бара, ә ул сәламәт һәм баланслы булырга тиеш.

 Ралина Дәүләтова, 6 сыйныф укучысы:

-Мин биредә беренче сыйныфтан укыйм. Шул вакыттан бирле мәктәп ашханәсендә тәмле ризыклар ашыйм. Биредә поварларның үз эшләрен  яратып башкарулары сизелә. Бигрәк тә котлет, ит ошый миңа. Шулай ук эремчектән камыр изделиясен яратам. Ашханәдә яхшы ремонт ясадылар.

Ридана Ахунова, 10 сыйныф укучысы:

-Миңа ашханә хезмәткәрләренең укучыларга мөнәсәбәте ошый. Алар һәрвакыт ачык йөзле. Шаяртырга һәм шуның белән кәефне күтәрергә мөмкиннәр. Безнең хакта хәстәрлек күргәннәре өчен аларга рәхмәтлебез.

Гүзәл ФӘТХУЛЛИНА.